Bruksela wyznacza kierunek, stolice decydują. PSNM w nowej europejskiej sieci 4T for Europe
5 listopada 2026 r. oficjalnie rozpoczęła działalność Think Tanks for Transforming Transport for Europe (4T for Europe) – sieć niezależnych organizacji non-profit z dziesięciu krajów Europy. Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności (PSNM) jest jednym z jej członków-założycieli. Koalicja będzie przygotowywać rekomendacje polityk publicznych wspierające dojście sektora transportu do neutralności klimatycznej do połowy stulecia. W pierwszej kolejności zajmie się transportem drogowym, z elektryfikacją jako głównym narzędziem dekarbonizacji. PSNM jest w sieci od początku i jest jedyną organizacją z Polski.
W skład 4T for Europe wchodzą m.in. Agora Verkehrswende (Niemcy), International Council on Clean Transportation – ICCT, Institut Mobilités en Transition (Francja), Ecco (Włochy), Concito (Dania), Alinnea (Hiszpania), New Automotive (Wielka Brytania), Norsk elbilforening (Norwegia), czeskie Centrum pro dopravu a energetiku (CDE) oraz Slovak Electric Vehicle Association (SEVA).
„Współtworzenie 4T for Europe to dla nas naturalny krok. Elektryfikacja transportu to nie tylko kwestia klimatu, ale przede wszystkim niższych kosztów mobilności, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności przemysłu. Kierunek wyznaczyła Unia Europejska, ale o tym, czy transformacja się powiedzie, w dużej mierze przesądzą decyzje podejmowane w poszczególnych krajach – od opodatkowania pojazdów, przez politykę przemysłową, po rozwiązania, które sprawią, że korzyści z elektromobilności będą dostępne dla wszystkich grup społecznych” – mówi Aleksander Rajch, Członek Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności.
Unia wyznacza kierunek, decyzje zapadają w stolicach
Członkowie 4T for Europe wychodzą z założenia, że Unia Europejska wyznaczyła ogólny kierunek zmian, ale neutralność klimatyczna transportu będzie możliwa tylko wtedy, gdy rządy krajowe przyjmą skuteczne polityki uzupełniające. Wiele kluczowych decyzji – od opodatkowania pojazdów, przez politykę przemysłową, po społeczny wymiar transformacji – zapada na poziomie krajowym i regionalnym, nawet tam, gdzie kompetencje są dzielone z instytucjami UE. Do końca dekady decydenci na wszystkich szczeblach będą musieli podjąć w tych obszarach kluczowe decyzje, oparte na rzetelnych danych.
W ramach sieci organizacje członkowskie będą wymieniać wiedzę i wnosić do debaty perspektywę poszczególnych krajów, porównywać krajowe polityki i identyfikować rozwiązania możliwe do przeniesienia na inne rynki, prowadzić wspólne badania i formułować wspólne rekomendacje, dostarczać decydentom dowodów na skuteczność konkretnych instrumentów oraz wypracowywać wspólne strategie i podejścia komunikacyjne. Każda organizacja zachowuje pełną autonomię, a sieć – koncentrując się na wdrażaniu polityk w krajach europejskich – będzie współpracować także z partnerami spoza kontynentu.
Elektryfikacja transportu motorem napędowym gospodarki
Według członków sieci rzetelnie przeprowadzona transformacja w kierunku neutralności klimatycznej – także w transporcie – sprzyja sprawiedliwości społecznej, dobrobytowi gospodarczemu oraz długoterminowej autonomii strategicznej i odporności Europy. Systemy mobilności przechodzą fundamentalną zmianę, która stawia przed decydentami zarówno poważne wyzwania, jak i szanse. Elektryfikacja może obniżyć koszty mobilności, wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne i wspierać długofalowy rozwój.
Potrzebny jest dziś kompleksowy i spójny pakiet polityk, który przyspieszy rozwój rynku i wesprze transformację przemysłu. Tym bardziej jest to kluczowe z perspektywy Polski – w ubiegłym roku w naszym kraju produkcja samochodów osobowych zanotowała najgorszy wynik od ponad 50 lat, a mówimy o sektorze odpowiadającym za ok. 8% PKB. PSNM wspólnie z branżą zaprezentowało strategię transformacji przemysłu motoryzacyjnego KOMPAS2035, która wyznacza kierunki rozwoju sektora, zakłada zwiększenie eksportu, ochronę miejsc pracy oraz szeroko zakrojone inwestycje w badania i rozwój (B+R) oraz innowacje.
Choć sieć koncentruje się na początku na transporcie drogowym jako głównym źródle emisji gazów cieplarnianych w sektorze, jej członkowie będą prowadzić także prace dotyczące szerszej transformacji w kierunku zrównoważonego transportu.
„Wartość tej sieci polega na możliwości porównania, które rozwiązania rzeczywiście działają. Państwa europejskie są na różnych etapach elektryfikacji transportu i mają odmienne doświadczenia z instrumentami wsparcia oraz regulacjami. Wnosimy do współpracy wiedzę o polskim rynku i perspektywę Europy Środkowo-Wschodniej, a w zamian chcemy, by polskie decyzje opierały się na sprawdzonych rozwiązaniach i rzetelnych danych. Najbliższe lata będą decydujące – i właśnie wtedy decydenci potrzebują twardych dowodów, a nie deklaracji” – dodaje Aleksander Rajch.